İş Yerinde Cinsel Taciz Nedir ve Böyle Bir Durumla Karşılaşılırsa Ne Yapılmalıdır?

47 okuma
8 Mart 2017 Genel kategorisinde Admin (12,970 puan) yazdı
Cinsel Taciz Nedir?

Cinsel tacizin tanımını yapmadan önce tacizin tanımını yapmakta fayda vardır. Taciz kişinin sahip olduğu özelliklere (din, etnik köken, cinsiyet, ırk, vb..) yönelik aşağılama, saldırı ve/veya hakaret içeren her türlü sözlü, fiziksel ve görsel davranışlardır.

Cinsel taciz ise bir kişinin kendi isteği dışında cinsel içerikli tekliflere, şakalara, hakaretlere ve/veya bunları içeren görsel, sözlü ya da fiziksel davranışlara maruz kalmasıdır. Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) cinsel taciz suçunu tanımlayan 105. maddenin gerekçesi cinsel tacizi “kişinin vücut dokunulmazlığının ihlali niteliği taşımayan cinsel davranışlar” olarak tanımlamaktadır.

İş yerinde cinsel taciz nedir?

İş yerinde cinsel taciz, kişinin istenmeyen sözlü ya da fiziksel cinsel davranışlara çalışma ortamında maruz kalmasıdır.

İş yerinde cinsel taciz ne şekillerde olabilir?

İş yerinde cinsel taciz farklı şekillerde gerçekleşebilir ve birçok kez kişiler maruz kaldıkları davranışın taciz olduğunun farkına varamayabilir. Genel olarak gruplandırmak gerekirse iş yerinde gerçekleşen dört ayrı cinsel taciz şeklinden bahsedebiliriz.

    Cinsiyete yönelik taciz: Herhangi bir cinsel eylem içermek amaçlı olmayan ama kişilerin cinsiyetine yöneltilen genellikle düşmanca olan, sözlü, fiziksel veya simgesel olabilen tutumlardır. Halk arasında bir deyiş olan ‘saçı uzun aklı kısa’ gibi sözler buna örnek olarak verilebilir.
    Düşmanca ortam (hostile environment) tacizi: Bir bireyin performansına zarar vermeyi hedefleyen her türlü sözlü ya da fiziksel cinsel içerikli davranışlar.
    Cinsel içerikli tehditler: Açık ya da örtük bir şekilde kişinin işiyle ilgili tehdit veya şantaj yoluyla kişiye yönelik istenmeyen cinsel davranışlarda bulunmak ya da kişiyi cinsel davranışlarda bulunmaya mecbur bırakmak cinsel içerikli tehditlerin içine girer. Birçok kaynak bu tarz tacizi “quid pro quo” taciz olarak adlandırmaktadır.
    İstenmeyen cinsel ilgi veya yakınlık: Kişiye yöneltilen ama kişi tarafından karşılık verilmeyen ve istenmeyen uygunsuz cinsel davranışların tümüdür. Bu davranışlar cinsel içerikli söylemler gibi sözel veya istenmeyen dokunuşlar gibi fiziksel davranışları içerebilir.

İş yerinde cinsel taciz ne şiddette olabilir?

İş yerinde gerçekleşmesi olası cinsel taciz durumlarını diğer taciz türleri gibi üç derecede düşünülebilir;

    Basit cinsel taciz: Bu kategorinin içine tehdit içermediği halde rahatsız eden ve istenilmeyen ortamları yaratan hareketler girer. Laf atmak, cinsel içerikli şakalar yapmak, iltifat etmek, ya da argo kelimeler kullanmak bu taciz şiddetine örnek olarak verilebilir.
    Orta düzeyde cinsel taciz: Basit cinsel taciz altında sayılan eylemlerin, sürekliliğinin kişinin rahatsız olduğunu bildirmesine rağmen sıklaşarak devam ettiği durumlardır.
    Ağır cinsel taciz: Tacizin sürekli ve şiddetli olduğu, kişi için tehdit oluşturacak unsurların çoğaldığı ve kişiyi kontrol etmeye yönelik olan hareketleri içeren taciz durumlarıdır. Bu durumlar kişiyi sürekli telefonla rahatsız etmekten istenilenleri yapmadığı takdirde verilecek zararla tehdit etmeye kadar gidebilir.

Kimler iş yerinde cinsel taciz mağduru olabilir?

    İki taraf arasında güç eşitsizliğinin olması, bir tarafın diğerine bağımlı/mecbur olması ve sosyal hiyerarşi cinsel tacize zemin hazırlayan önemli unsurlar olsa da iş yerinde cinsel tacize her çalışan uğrayabilir. Tacizde bulunan bir kadın ya da erkek; iş veren ya da çalışan olabildiği gibi tacize uğrayan kişi aynı cinsiyetten, üst kademeden ya da alt kademeden olabilir.
    İş yerlerinin hiyerarşik yapılanması ve güç eşitsizliği daha düşük konumdaki kişilerin; ataerkil yapılanma ve yavaş yavaş değişse de üst düzeylerde genelde erkek çalışanların olması ise kadınların iş yerindeki cinsel tacize daha sık hedef olmasına sebep olmaktadır.

İş yerinde cinsel taciz ender rastlanan bir durum mudur?

Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkeleri kapsayan bir araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye iş yerinde cinsel tacizin en sık yaşandığı üçüncü ülke konumunda. Bu istatistikler; birçok vakanın bildirilmediğini ve hatta fark edilmediğini varsaydığımızda iş yerinde cinsel tacizin azımsanmayacak derecede çok rastlanan bir durum olduğunu göstermektedir.

İş yerinde gerçekleşen bir davranışın cinsel taciz tanımına girip girmediğini nasıl anlayabiliriz?

Tacizin asıl belirleyici unsurunun niyet değil, diğer kişinin üzerinde bıraktığı etki olduğu bilinen bir tanımdır. Ancak bu tanım, kişilerin çeşitli nedenlerle neyin sınırları ihlal edip neyin etmediğine karar vermekte zorlandığı durumlarda yanlış yorumlanabilir. Boğaziçi Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü’nün (BÜKAK) 2007 yılında üniversitede cinsel tacize karşı hazırladığı kılavuzdan yola çıkarak; iş yerinde karşılaşılan davranışın taciz olup olmadığının değerlendirilmesini de aşağıda sıralanan aşamalarla yapabiliriz:

    Bu durum iş ortamına uygun bir durum mudur?
    Diğer çalışanlar bu durumu nasıl karşılarlardı? Bunu iş ortamına uygun bir durum olarak değerlendirirler miydi? Bu duruma nasıl tepki verirlerdi?
    Kişinin iş dışı çevresinden yakınları bu durumu nasıl değerlendirirdi? Yakınlarının bu durumu öğrenmesi kişiyi mahçup eder miydi? Ya da bir yakınının başına böyle bir durum gelse onun adına rahatsız olur muydu?
    Dışarıdan bakan kişiler bu durumu nasıl değerlendirirdi?



Kaynaklar:

Amargi Kadın Akademisi, (2008). Taciz. 14 Aralık 2009 tarihinde, http://www.amargi.org.tr sitesinden ulaşılmıştır.

Bakırcı, Kadriye (2000). İşyerinde Cinsel Taciz Ve Türk İş Hukukuna İlişkin Çözüm Önerileri. 8 Aralık 2009 tarihinde, www.turkhukuksitesi.com/makale_25.htm sitesinden ulaşılmıştır.

Boğaziçi Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü (2007). Bü’de Kadın Gündemi. Güz 2007, Sayı 13, 43-50.

Crawshaw, L. (2009). Workplace bullying? Mobbing? Harassment? Distraction by a thousand of definitions. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 61(3), 263-267.

Lim, S., & Cortina, L. M. (2000). Interpersonal mistreatment in the workplace: The interface and impact of general incivility and sexual harassment. Journal of Applied Psychology, 90(3), 483-496.

Türk Ceza Kanunu (2004). İkinci Kitap, İkinci Kısım, Altıncı Bölüm; Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar. 8 Aralık 2009 tarihinde, http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5237.html sitesinden ulaşılmıştır.

Hazırlayan:

Cansu Alözkan

İstanbul Bilgi Üniversitesi Klinik Yüksek Lisans Programı

Cevabınız

Adınız (isteğe bağlı):
Gizlilik: E-posta adresiniz yalnızca bu bildirimlerin gönderilmesi için kullanılacak.
Spam Koruması:
Gelecekte bu doğrulamadan kurtulmak için, lütfen giriş yapınız veya üye olunuz.

İlgili tacizler

0 cevap 41 okuma
0 cevap 27 okuma
1 cevap 103 okuma
0 cevap 478 okuma
0 cevap 52 okuma
Taciz var sitesi sizlere uğradığınız tacizlerin diğer üyelerimiz tarafından cevaplanması ve çözülmesi için bir ortam sağlar. Bu konuda dayanışma içinde olarak ne yapmanız gerektiği konusunda rehberlik eder.

Hikayenizi paylaşarak dünyaya cinsiyetçiliğin var olduğunu, kadınlar tarafından hergün karşı karşıya kalındığını ve tartışılması gereken meşru bir sorun olduğunu gösteriyorsunuz.
Teşekkür ederiz.
Sitemizde yazılan tacizlere rehberlik ve danışmanlık yapacak psikolog, rehber, sosyolog, avukat, pedagog veya bu süreçte yardım etmeye gönüllü aktivist arkadaşlara ihtiyaç duymaktayız. Lütfen üye olduktan sonra yardım etme talebini Admin kullanıcısına mesaj olarak iletiniz. Burası ancak dayanışma içinde işe yarar bunu unutmayınız.

119 taciz

46 cevap

0 yorum

367 üye

...